نوشتن یا ننوشتن متن اجرا؟

شاید هنوز با موضوعی که امروز به آن پرداختیم مواجه نشدید. و یا اگر مواجه شدید به صورت یک معضل یا ترس آن را دیده اید. یکی از موضوعاتی که بسیار مورد توجه شما مجریانی که تازه به عرصه ی مجری گری ورود پیدا کردید، قرار می گیرد متن اجراست. 



اتکا روی متن یعنی چه؟

حتما دیده اید کسانی را که از روی اسلاید تدریس می کنند و اگر اسلایدهایشان را از آنها بگیرید دیگر کلمه ای نمی توانند صحبت کنند. این بهترین مثال است برای اینکه به طور عملی متوجه بحث اتکا روی متن یک مجری شوید. مجریان عزیز راسارویداد این خیلی نکته ی منفی ای است که سواد و سخن مجری محدود به متنش باشد و بی متن هیچ حرکتی نتواند بکند؛ چراکه باعث محدودیت کلامی و رفتاری شما می شود. از حیث کلام، محدودیتی که برایتان ایجاد می کند این است که شما را محدود به چند خط نوشته می کند و اجازه ی ظهور و بروز اصل هنر شما که بداهه گویی است را در لحظه نمی دهد. شما بر اساس پیش بینی ها و برنامه ریزی های خود متنی را ترتیب می دهید اما باید بدانید که بسیار پیش آمده که شرایط طوری تغییر می کند که شما باید متنتان را در همان جا تغییر دهید. مثل: نیامدن یک میهمان، جابجایی دو آیتم در برنامه که بعضا سبب جابجایی کل سین برنامه می شود، رخ دادن یک اتفاق در لحظه و.... . پس بدانید متنی که می نویسید تنها بخشی از کلام شماست و باید جایی در هر آیتم برای شرایطی که در لحظه پیش می آید، بداهه گویی و... بگذارید و پذیرای این موضوع مهم باشید.
از حیث رفتار هم، محدودیتی که اتکا به متن برای شما ایجاد می کند می توان به زبان بدن، یکجا ایستادن ، محدودیت حرکتی و... اشاره کرد. به طور مثال: شما وقتی اتکای زیادی به متن داشته باشید مجبورید پشت تریبون مقابل متنتان بایستید اما اگر مسلط باشید می توانید به میان استیج بیایید، هر از چند گاهی به تناسب موقعیت قدم بزنید و حرکت کنید و به عقب و جلو بروید و به زیبایی و صلابت هر چه تمام روی استیج بتازانید و مخاطب را مجذوب خود کنید.
شاید باور این نکته برایتان سخت باشد اما قسمت اعظمی از استرس حین اجرای شما مربوط به اتکای زیادی است که بر متن دارید چرا که تماما ذهن شما درگیر این موضوع است که اگر قسمتی از متن را فراموش کنیم چگونه گلیم خود را از آب بیرون بکشیم؟ با ارائه ی راهکارهایی در قسمت های بعد این استرس را به آرامش تبدیل می کنیم.


آیا به متن نگاه کنیم؟

یکی از نکات بسیار حساسی که برای رعایت آن باید بسیار محطاتانه و با دقت و ظرافت عمل کنیم کنترل نگاه است. چرا که این موضوع مرتبط با جذب و دفع مخاطب است. به همان اندازه که به این وسیله می توانید مخاطب را جذب کنید، می توانید باعث دفع مخاطب از خود شوید.
نگاهتان را سعی کنید از مخاطب برندارید چرا که روی سخن شما با مخاطب است و اگر مخاطبتان را از دست دهید کنترل فضا نیز از دست شما خارج می شود.
و همچنین سعی کنید به نحوی به متن خود نگاه کنید که مخاطب خیلی متوجه این موضوع نشود. به طور مثال اگر پشت تریبون هستید متن را با فاصله از خود و انتهای صفحه ی تریبون بگذارید تا زاویه ی دید متن نزدیک به زاویه دید مخاطب شود، آنگاه مخاطب حس می کند نگاه شما رو به اوست.
متنمان را به همراه داشته باشیم؟
در رابطه با این سوال باید خدمت حضور انورتان عرض کنم که اینکه متنمان را به همراه داشته باشیم به خودی خود مشکلی ندارد، چرا که حتی سخنرانان بزرگ نیز سرفصل وار متنی با خود به همراه دارند منتها نکته ی قابل توجه آن است که نکات مهم و کلیدی را در کاغذی نه خیلی بزرگ و نه خیلی کوچک با خط خودمان (که بتوانیم بخوانیم) مکتوب کنیم. اگر به صورت عامیانه بخواهم خدمتتون عرض کنم، نباید واو به واو متن را مانند داستان در کاغذ خود مکتوب کنیم بلکه فقط گزیده و خلاصه ای کوتاه که یادآور سخنانمان شود را باید بنویسیم. همچنین اسامی افراد، تاریخ، سمت افراد و نام برگزار کننده و ارگان و یا موارد این چنینی و حتما از روی کاغذ بخوانید که از خوانش صحیحش مطمئن باشید. به یاد داشته باشید که حتما تسلط کافی را روی متن اجرا داشته باشید که اگر احیانا متنتان را جا گذاشتید، دچار اضطراب نشوید. در این مواقع می توانید عکس متن اجرا را در تلفن همراه خود داشته باشید و یا چند نسخه از متن در جیب لباس روز اجرا و یا کیف و جاهای دیگر برای محکم کاری قرار دهید.
به چه میزان به متن نگاه کنیم؟
اینکه به صورت مداوم نگاه شما روی متنتان باشد، عدم تسلط شما را می رساند و همچنین باعث می شود که مخاطب خود را از دست دهید. یادتان باشد که مخاطب توجه می خواهد و نگاه کردن مهم ترین وسیله بین شما و مخاطب برای برقراری ارتباط و توجه است.
سعی کنید تسلط خود را تاجایی بالا ببرید که میزان نگاه کردن شما به متن به حداقل برسد. هر زمان هم که احساس نیاز به نگاه کردن کردید، با آرامش نگاهی به متن کنید تا ادامه ی کلام را به یاد آوردید. اما در مجموع اینطور باشد که اغلب نگاه شما به مخاطب باشد و هراز چند گاهی هم به متن نگاهی بیندازید.
مسیر خود را طوری تنظیم کنید که به مرور زمان متن را کاملا کنار بگذارید، به همین منظور سعی کنید در هر اجرای جدید نسبت به قبلی کمتر به متن نگاه کنید.


آیا متن اجرا را حفظ کنیم؟

این سوال تقریبا همه ی نو مجریان است. مجریان عزیز راسارویدادی کار شما بازیگری نیست که متنتان را حفظ کنید. متن شما هم مونولوگ یا دیالوگ نیست که مثل یک بازیگر حتما ملزم به گفتن تک به تک عباراتش باشید. یادتان باشد که متن حفظ کردن کار شما را تصنعی می کند!
و همچنین سبب محدودیت های کلامی و رفتاری شما می شود؛ چرا که شاید در آن لحظه ی اجرا کلمه ی دیگری در یک عبارت به ذهنتان رسید که خواستید استعمال کنید اما چون خود را محدود به متن پیش فرض کردید دیگر نمی توانید به خود اعتماد کنید و از این کلمه استفاده کنید. پس حفظ کردن متن اعتماد به نفس شما را نیز کاهش می دهد.
دید شما به متن اجرا باید اینگونه باشد: کلیاتی از آنچه که می خواهید بگویید را بدانید و اجازه دهید آن کلیات در لحظه ی اجرا با زیبایی های کلام و رفتار شما آمیخته شود و اینگونه است که ماحصلی خوب دریافت می شود.

 

نویسنده: فاطمه رسولی